جي ايم سيد

جي ايم سيد، سنڌ سان ائين پيار ڪندو آهي جيئن ڪو ٻار جيئريُ ڪوسيءَ ڪُک ِ سان ڪندو آهي. هن لاءِ سنڌ رڳو ڪاڇو ۽ ڪوهستان، کيرٿر ۽ ڪارونجهر نه هئي، هي ڏاڏا پڙڏاڏا به آهن جي ڪڏهن به مئا نه هئا ۽ جي هر عيد نماز تي ان سان ڪٺا هوندا آهن. مان چاهيان ٿو ته جي ايم سيد تي هڪ نظم لکان. هي وحدت الوجودي، هي صوفي لڪوفي، هي اڌو گابرو ساميوادي ۽ پڪو پختو ديش ڀڳت، هيُء ماکيُء .کان مٺڙو ۽ وهه کان ڪڙو ماڻهو مون کي هڪ جهوني بڙ وانگر لڳندو آهي . جڏهن سج ٽامڙي هڻي ويندو وڌيڪ گهاٽي ٿي ويندي َ آهي تڏهن هن جي ڇانو ۾ ڪيئي پکيئڙا پنک پساريندي ڏٺا آهن؛ پر مان ان وقت جي َ ان ڇانو جي انتظار ۾ آهيان جڏهن عقاب انهيُء بڙ مٿان ڦيرا ڏيئي، تتل سج کي تيز نظرن .سان گهوريندي ڏسندا. (شيخ اياز)

نوٽ؛ هي ٽڪرو سوشل ميڊيا تان ورتل آهي.

English translation of some stanzas of famous Sindhi poem of Shaikh Ayaz

شاعري؛ شيخ اياز
ترجمو؛ منوج ڪمار
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
مون ڪيئي ڏوههَ ڪيا آهن!
هِن سَرَ جي گدلي سينوَر ۾،
هي نيل-ڪنول به ته ڏوهي آ،
۽ ڪوبه چَڪور انڌاري ۾،
جي اُڏري ٿو ته دروهي آ-
هي ڏوهه نه آهي، ماڻهوءَ جي
مون مِٽي ٻيهر ڳوهي آ!!
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
I accept my crimes,
I have committed many crimes.
Blue lotus blossoming in sewer,
and chukar bird flying in darkness,
Are all criminals.
Isn’t it a crime
That I have kneaded anew,
The clay of man?
Yes, I accept my crimes.
هي ڏُوهه نه آ، آڪاس ڇڏي،
مون پريت لڳائي ڌرتيءَ سان؟
هوءَ سانجهي جا ست-رنگ هُئي،
مون ڪانه قبولي سِجَ ڪَنان-
ٿو آگَم آگَم ٿي اُڀران،
۽ ڪِرڻا ڪِرڻا ٿي برسان،
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
Isn’t it a crime that I have left lofty sky,
instead loved the beloved mother earth ?
I resist the temptation of accepting the joyful night,
And long for the bright dawn.
I have floated with gracious clouds,
and, rained down with bright rays.
Yes, I accept my crimes.
هي ڏوههُ نه آ، هن ڌرتيءَ تي،
مون دل جي ديوَل جوڙي آ؟
تو نفرت جي ديوار کنئي،
مون اُن جي پاڙ اُکوڙي آ-
مون ڳاتا گيت محبت جا،
مون واڳ وطن جي موڙي آ،
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
Isn’t it a crime;
That I have built a temple of love,
on the earth?
And,demolished
the wall of hate, you have erected.
I have sung the songs of love,
and, have steered my land anew.
Yes, I accept my crimes.
مون آزاديءَ جي سَئن هنئي،
مون لاٿا طوقَ غلامن جا،
هي گيت هُيا يا جادو ها،
زنجير ٽُٽا ايامن جا!
سڀ موتي سمجهي چونڊن ٿا،
اڄ ڳوڙها مُنهنجي دامن جا،
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
I sung for liberty,
I removed the iron collars,
From necks of slaves.
These magical songs,
Broke the chains of centuries.
All now pick my tears,
Thinking them precious pearls,
Yes, I accept my crimes.
مون ڏات انوکي آندي آ،
ٿي تند وڙهي تلوارن سان!
ٽڪرايان پنهنجا گيت جڏهن،
ٿو آئون سندءِ ديوارن سان،
ٿا تنهنجا ڀاري بُرجَ لُڏن،
تون هيڻو آن هٿيار سان-
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي هان-
I have brought a singular talent,
Strings of musical instruments are at war with swords,
my songs are striking against your metallic walls,
Your massive forts are shaking ,
And, with heavy weapons, you went to be weak.
Yes, I accept my crimes.
تون مون کي ڦاهي چاڙهيندين،
مان توکان مورُ نه مرڻو هان-
گُنجار ڪندي جا مون کان پو،
تنهن جندڙيءَ جو مان جهرُڻو هان-
ٻيو چارڻ بڻجي، چَنگُ کڻي،
مان ورڻو هان، مان ورڻو هان،
مان ڏوهي هان، مان ڏوهي
You’ll send me to gallows,
But I’ll be back and alive.
I am fountain of the life,
That will flow unhindered even in my absence,
I’l resuscitate from my ashes ;will come back again,
Like minstrel carrying the harp.
Yes, I accept my crimes.
نوٽ؛ شيخ اياز جي مٿئين شاعري ۽ ان جو منوج ڪمار طرفان ڪيل ترجمو سوشل ميڊيا (فيس بُڪ) تان ورتل آهي.

راجا ڏاهر

تنهنجون نياڻيون ………. سهڻيون سياڻيون
ڪنهن هيئن آنديون؟ ……. مانديون بانديون
چيلھ ۾ رسا ………………….. ڇڪيا چوٽا
اڳتان گھوڙا ……………… پٺ تان پياريون
راج ڪماريون ……………… ننگيون ساريون 
ها پر آهي پوء به انهن جي منهن تي نفرت 
عظمت جرئت آهن منهنجون ڄڻ ڪوتائون.
راجا ڏاهر ۔۔ تنهنجون نياڻيون ۔ ۔ ۔!!
شيخ اياز

شيخ اياز جي ڪٿي نه ڀڃبو ٿڪ مسافر تان ورتل ٽُڪرو

ماني کائي، اٽڪل ٽين بجي ريسٽ هائوس وڃي ستاسين. سمهڻ ويل مون کي پولڪو لفظ ياد آيو. اهو عورت جي ڇاتيءَ تي پيل ڀرت سان ڀريل انگيءَ وانگر هو. مونکي ياد آيو ته اهو لفظ ويجهو مون جرمن ناول نويس ايرڪ ميريا ريمارڪ جي ناولن ۾ ڪٿي پڙهيو هو. مون ڀٽائيءَ جون هيٺيون بيت به ننڊ کان اڳ ۾ ساريو:
مَٿن ٽُٻڪ ٽٻڪڙا، چڪندڙا اَچن،
کُڙيون کهه ڀَڪُليون، پَگهر سِر پيرن
اي وڙ ويڙهيچَن مون لوڏائين لکئا.
ڇا ته بيت هو! انگريز شاعر ازرا پائونڊ اِهو بيت ٻُڌي ها ته سِسليءَ مان ٽپڙ ويڙهي اَچي گڊڙي ۾ رهي ها.
مون سکر ۾ اچي آڪسفورڊ ڊڪشنريءَ ۾ ڌارين لفظن جي فهرست ۾ اهو لفظ ڏٺو هو ته اُن ۾ لکيل هو:
POLKA: Tight fitting dress of a woman
Used in french and German
Origin unknown
مان ڀانيان ٿو جڏهن سنڌ ۾ آريائي عورتون آيون هيون. اُهي پولڪا پائينديون هُيون. اُچار ۾ رتي به ڦيرگهير نه هئي.
ڪٿي نه ڀڃبو ٿڪ مسافر – شيخ اياز

شيخ اياز

اسان جي دل اوھان جو حسن، جي ملندا تہ ڇا ٿيندو
ڪٿي جنت ڪندا آباد پنھنجي ڪا، تہ ڇا ٿيندو

جھان نو! اوھان جي زلف برھم جا ھي سودائي
جڏھن دار و رسن تي جھومندا ويندا تہ ڇا ٿيندو

خوشيءَ جا راڳ ڳائيندا بہ ڪيسين آشيان وارا
قفس آه و فغان سان گونجندا رھندا تہ ڇا ٿيندو

اسان جو عشق ھاڻي مثل موجِ پرسڪون آھي
اگر اٿلي پيو ھُو حسن جو دريا تہ ڇا ٿيندو

اجايو زندگانيءَ ڀر سپون سونجھيون سي ساحل تي،
نہ ملندو جيڪڏھن ھو گوھر يڪتا تہ ڇا ٿيندو

وطن تنھنجي تصور جو اياز آخرڪٿي آھي؟
چئي ڏيندين اگر پڇندا وطن وارا، تہ ڇا ٿيندو…
شيخ اياز